Lang_en
Lang_pl
logoutZaloguj/Zarejestruj
Moje konto
 

Google Map
resize
O 
BiałystokPL

Białystok - Muzeum Państwowe (dawna zbrojownia)

 
Autor informacji : art
Data utworzenia informacji : 07-10-2010 10:04:42
Autor modyfikacji : Jarek Wojtach
Data modyfikacji informacji : 12-11-2010 18:03:24
pdf

Archiwum Państwowe w Białymstoku

ul. Rynek Kościuszki 4
15-426 Białystok, tel. +48 85 743 56 03

Po 1753 roku w części rynku, która  w XVIII wieku nazywana była „ulica z rynku do pałacu idącą", wybudowany został drewniany, pokryty tynkiem budynek odwachu. Służył on za pomieszczenie warty wojskowej oraz przechowywano w nim „różne wojenne insygnia". Budowla ta jest jedyną zachowaną w mieście materialną pamiątką związaną z karierą wojskową Jana Klemensa Branickiego. W 1724 roku otrzymał on tytuł wielkiego chorążego koronnego, a w cztery lata później był już generałem, W 1735 roku król August III Sas mianował go hetmanem polnym koronnym. Od 1752 roku piastował najwyższą godność wojskową w dawnej Rzeczpospolitej - hetmana wielkiego  koronnego. Jan Klemens Branicki  nigdy jednak nie stanął na czele wojsk w żadnym starciu zbrojnym. Mimo to utrzymywał w swojej  rezydencji półtoratysięczny garnizon, którym dowodził generał- adiutant buławy wielkiej  koronnej Stanisław Łętowski.  

W 1795 roku, gdy Białystok przeszedł we władanie pruskie, wybudowano nowy, murowany odwach. Trudne do ustalenia są dzieje tego budynku w XIX wieku. Można przypuszczać, że oddany był w dzierżawę drobnym handlarzom. Na przełomie XIX/XX wieku istniała w nim tania kuchnia prowadzona przez Białostockie Stowarzyszenie Trzeźwości, które powstało w 1897 roku. W okresie międzywojennym w budynku tym istniały sklepiki z cukrami i galanterią. Znajdowała się tu też siedziba Zrzeszenia Mleczarskiego„Zdrowy Nabiał". Od 1919 roku władze miejskie cały budynek wydzierżawiły Chrześcijańskiemu Stowarzyszeniu Spółdzielczemu „Zjednoczenie". Stowarzyszenie, które powstało  jako konkurencja  wobec żydowskiego handlu, miało zaopatrywać swoich członków w sprzedawane po niskich cenach artykuły spożywcze i przedmioty gospodarstwa domowego, Zajmować się miało również budową domów, zakładaniem bibliotek i czytelni, prowadzeniem różnorodnych kursów i organizacją rozrywek kulturalnych. W 1933 roku „Zjednoczenie" posiadało rozwiniętą sieć sklepów i piekarnię Wkrótce uruchomiło duży magazyn mechaniczną. artykułów  spożywczych. W swojej siedzibie przy Rynku Kościuszki prowadziło kawiarnię popularną wśród białostockiej inteligencji katolickiej.  

W 1939 roku Rosjanie, po wkroczeniu do Białegostoku, zaplanowali przebudowę tego obiektu, Miała się w niej mieścić kawiarnia „Sportowa". Plany te zrealizowali Niemcy w 1941 roku - przez lata  okupacji mieścił się w dawnej zbrojowni „Deutsches Hauskaffe". Budynek został zniszczony w lipcu 1944 roku. Odbudowany w latach 1953-1956 według projektu Zenona Filipczuka, w niewielkim stopniu nawiązywał do pierwowzoru. Mieściła się w nim siedziba Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a na poddaszu znajdowała się kierowana przez Stanisława Bukowskiego Pracownia Konserwacji Zabytków Architektury. W 1960 roku przeznaczono ten obiekt na potrzeby Archiwum Państwowego.

Tekst pochodzi z książki "Białystok przewodnik historyczny" autorstwa Andrzeja Lechowskiego 

Więcej informacji i zdjęć na stronie www.ciekawepodlasie.pl


Odwach, ob. archiwum przy ul Rynek Kościuszki 4 z XVIII odbud. w 1954-56 r wpisany jest do rejestru zabytków pod nr: A-241 z 17.01.1953

cords

Współrzędne:
Szerokość : 53.1326
Długość : 23.1619

Zapraszamy do uzupełnienia opisu